sint piterkerk Archieven

Zo kreeg de nieuwe tuin van de Sint Pitertsjerke in Grou vorm

17 september 2025/in Agenda, bouwen en wonen, Grou, Pleatslik Belang Grou, Sint Piter

De tuin rondom de Sint Pitertsjerke in Grou heeft een complete metamorfose ondergaan. De beplanting is aangebracht, het hekwerk volledig vernieuwd en het podium voor kleinschalige optredens staat klaar. Na een intensief traject is het project voltooid en wordt de nieuwe kerktuin, de ‘Sint Piterhof’, komende zaterdag 20 september officieel geopend. Zo krijgt het historische hart van Grou opnieuw de allure die het verdient.

Tuinen- en landschapsarchitect Siem de Vlas van Linum Tuinvormgeving en Advies maakte in 2022 een ontwerp, geïnspireerd op de originele plannen van de beroemde tuinarchitect Gerrit Vlaskamp (1834-1906). Vlaskamp was beroemd om zijn Engelse landschapsstijl, met slingerpaden, sierlijke perken en stinzenplanten. Met die schets als uitgangspunt heeft Verhoeve Groen uit Heerenveen de herinrichting gerealiseerd. Het resultaat: een tuin die na meer dan 150 jaar opnieuw de contouren toont van Vlaskamps oorspronkelijke ontwerp.

Kerkrentmeester Eelke Pander (geheel links) geeft uitleg over de kerktuin aan belangstellenden. Foto: Press4All

Het hekwerk rond de tuin is volledig gerestaureerd door de Mannen van Staal uit Leeuwarden en vormt samen met de nieuwe beplanting een sfeervolle omkadering van de kerk. Tegen de zuidelijke gevel is een klein podium geplaatst dat plaats biedt aan intieme buitenoptredens. De kerkgemeente wilde met dit project een tuin creëren die niet alleen schoonheid en rust uitstraalt, maar ook openstaat voor alle dorpsgenoten en bezoekers.

Geschiedenis

Wie een rondje om de Sint Pitertsjerke loopt, stapt een andere wereld binnen. De kerk, rond 1125 gesticht als katholieke parochiekerk, vormt het historische hart van Grou. Het tufstenen koor, gebouwd in de 12e eeuw, is één van de oudste delen. De toren volgde in de 14e eeuw en kreeg in 1673 zijn huidige ingang, voorzien van een gedenksteen met de wapens van Burmania-Aylva.

De oorspronkelijke begraafplaats rond de kerk werd in de 19e eeuw verplaatst naar de Stationsweg. Sommige zerken werden hergebruikt, maar de grafstenen van de beroemde broers Eeltsje en Tjalling Halbertsma, van groot belang voor de Friese taal, zijn teruggeplaatst in de tuin. Ook in diezelfde eeuw kreeg Gerrit Vlaskamp opdracht de tuin rond de kerk én het Wilhelminapark bij het nieuwe kerkhof te ontwerpen, beide in zijn karakteristieke Engelse landschapsstijl.

Verbonden met dorp en traditie

De Protestantse Gemeente Grou-Jirnsum telt zo’n 430 leden, maar de betekenis van de kerk reikt veel verder. Buren genieten dagelijks van het uitzicht, kinderen komen in februari kijken wanneer Sint Piter hier verblijft, en skûtsjeliefhebbers weten dat de jaarlijkse schippersdienst hier het SKS-seizoen opent.

Daarnaast is de kerk verbonden met de Friese taal en cultuur: Eeltsje Halbertsma schreef in Grou de originele versie van het Fries volkslied. De nieuwe tuin biedt ruimte om ook dit erfgoed zichtbaar en hoorbaar te maken, met plannen voor een online introductie en audiotour in meerdere talen.

Opening

Met de voltooiing van de ‘Sint Piterhof’ is er nu een plek waar eeuwenoude geschiedenis, cultuur, natuur en gemeenschap samenkomen. De officiële opening vindt plaats op zaterdag 20 september, waarbij dorpsgenoten en bezoekers welkom zijn om deze bijzondere nieuwe aanwinst van Grou zelf te ervaren.

Sint Piterkerk in Grou luidt klok 18 minuten en 25 seconden voor ‘vergeten watersnood’

31 januari 2025/in Acties, cultuur en historie, dronefotografie friesland, Grou

Een bijzonder moment zondagavond 2 februari: om 20.00 uur precies luiden meer dan 120 Friese kerken en klokkenstoelen hun klokken. Het is dan namelijk 200 jaar geleden dat Nederland aan de vooravond stond van de grootste natuurramp in de 19de eeuw: de watersnood van 1825. Bijna tweederde van Fryslân overstroomde en de schade was groot. Ook toen luidden er kerkklokken; om inwoners te waarschuwen voor het naderende water. Zeker 123 kerken en klokkenstoelen in en om het Friese overstromingsgebied doen mee op 2 februari. Ze luiden – indien mogelijk – 18 minuten en 25 seconden hun klokken.

In een geschiedsboek over ‘Den Watervloed en Den Overstroomingen in Vriesland geschreven Jacob van Leeuwen – Griffier van de Regtbank van Koophandel te Leeuwarden in 1826 staat ook het dorpje Grouw met de volgende alinea:

In den dorpe Grouw was het zeewater tot in alle huizen doorgedrongen, zoodat een en veertig huisgezinnen die moesten verlaten. Te Warrega en Wartena ondergingen ook een veertigtal hetzelfde lot en andere moesten zich door ophoogingen en op de zolders hunner woningen redden.

Aansluitende activiteiten

Diverse kerken organiseren deze avond een aansluitende activiteit in het thema, zoals een vertelling over de situatie in het dorp destijds, een tentoonstelling met werken over de ramp, of zoals in Sandfirden een cultureel programma met poëzie, muziek en zang. Op weer andere plekken vertoont men de documentaire van FryslânDOK die in hetzelfde weekend in première gaat. Op www.1825.frl een actueel overzicht van alle kerken en activiteiten. Iedereen is welkom.

Start (cultureel) herdenkingsjaar

Het klokluiden is de aftrap van herdenkingsjaar ‘De Vergeten Watersnood van 1825’. Daarin halen Friese musea, verenigingen, kerken en inwoners de ramp uit de vergetelheid door allerlei activiteiten te organiseren: van exposities en lezingen tot historische wandelingen. Iedereen kan een initiatief aanmelden op 1825.frl. De watersnood van 1825 wordt wel ‘vergeten’ genoemd omdat de aandacht in Nederland vaak uitgaat naar de recentere ramp van 1953.

Over het project

‘De Vergeten Watersnood van 1825’ is een initiatief van Mar en Klif (bezoekerscentrum Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân), Museum Warkums Erfskip, het Fries Scheepvaart Museum, Wetterskip Fryslân/Woudagemaal, Gemeente Weststellingwerf en Stichting Histoarysk Wurkferbân Gaasterlân. De projectgroep wil in 2025 de watersnood en de verhalen hierover in de schijnwerpers zetten, samen met iedereen die daaraan wil bijdragen.

Herinrichting kerktuin Sint Piterkerk Grou van start

15 januari 2025/in bouwen en wonen, Grou, Sint Piter, zorg en duurzaamheid

Grou – De kerkrentmeester van de Sint Piterkerk Eelke Pander had het in juli vorig jaar maar druk met het beantwoorden van vragen. Omwonenden keken met belangstelling naar de plattegrond die op een tafel lag. Een tekening geeft de veranderingen weer van de kerktuin en het omliggende hekwerk. Vandaag op woensdag 15 januari is van start gegaan met de werkzaamheden in de kerktuin.

Het ontwerp van de kerktuin van de Sint Piterkerk in Grou.

Een tuinwerkgroep met direct omwonenden, de koster, gemeenteleden en een vertegenwoordiger van Pleatslik Belang Grou onderzochten de mogelijkheden om de tuin multifunctioneel te maken, zowel voor de kerk als voor het dorp Grou. Dit resulteerde in een uitgebreide wensen- en ideeënlijst. “We zijn niet alleen een kerk in Grou maar ook een kerk voor Grou”, vertelde kerkrentmeester Eelke Pander. Voor de kerk komt een soort verhoogd natuurlijk podium terwijl de paden een zelfde solide bedekking krijgen als in het Wilhelminapark. In totaal komen er vier toegangen.

Financiering

De werkgroep schakelde tuinarchitect Siem de Vlas van LINUM uit Leeuwarden in. Hij maakte eerder een ontwerp van de oude pastorietuin en het Wilhelminapark. De Vlas kreeg de opdracht om een eerste ontwerp te maken waarin alle wensen van de werkgroep zijn meegenomen, inclusief de renovatie en het herstel van het hekwerk rond de tuin. Oude plannen van de bekende tuinarchitect Gerrit Vlaskamp (1834-1906) dienden als inspiratie. De betrokkenen zijn blij dat door diverse sponsors, subsidies en eigen geld van de kerkgemeente de financiering van de plannen uiteindelijk rond kwam. De realisatie van de nieuwe kerktuin is ook mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van het dorpsbudgbet van www.pbgrou.nl.

Kerkrentmeester Eelke Pander (geheel links) geeft uitleg aan belangstellenden. Foto: Press4All

Realisatie

Tijdens de inloopavond in juli 2024 werden vragen gesteld over de tuin, de paden, de beplanting, het tijdsbestek en de toegankelijkheid. Het eindontwerp ziet er veelbelovend uit. Zo vindt ook Corné van Oort van Verhoeve Groen uit Jirnsum. “De Mannen van Staal gaan een compleet nieuw hekwerk om de tuin zetten, waarbij ook een nieuwe fundering komt.” Wanneer de kerktuin klaar is valt nog niet precies te zeggen. “Dat hangt mede af van de weersomstandigheden”, legt Corné van Oort uit.

Berichten