Tag Archief van: koude oorlog

Grou – Zondag 7 december is het alweer de laatste zondag van dit jaar dat het Museum Bescherming Bevolking in Grou een open dag heeft. Van 11.00 uur tot 16.00 uur staan de enthousiaste gidsen klaar om bezoekers mee te nemen naar het tijdperk van de Koude Oorlog. Net als nu adviseerde de overheid in 1961 om een noodpakket in huis te halen. Maar wat zat er toen in zo’n noodpakket?

De brochure die 3,5 miljoen huishoudens bereikte

Voorlichtingsfilmpje over de distributie van de brochure september 1961. Video: Open Beelden

Weet u nog wat voor noodpakket de meeste mensen tijdens de Koude Oorlog “onder de trap” hadden klaarstaan? In september 1961 viel bij 3,5 miljoen Nederlandse huishoudens de informatiebrochure ‘Wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf’ op de mat. Deze brochure van Bescherming Bevolking, een dienstonderdeel van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, kwam er als reactie op de toenemende spanningen tussen het Oostblok en het Westen door de oplopende Cubacrisis en de bouw van de Berlijnse Muur.

Duik onder de tafel

De brochure bevatte advies over hoe burgers zich moesten beschermen bij een bombardement. Bij een kernbomaanval luidde het advies bijvoorbeeld: duik onder een tafel, in een portiek, een greppel of achter een boom zodra u de lichtflits ziet. De beroemde instructie om onder de trap te schuilen werd door velen met cynisme ontvangen, maar de plek was op zich niet verkeerd gekozen – de trap kon als extra bescherming dienen tegen puin.

Van ‘Wenken’ naar ‘Denk vooruit’

Naast ‘Wenken’ verschenen er ook brochures als ‘Voedselvoorraad voor het gezin’ en ‘Richtlijnen voor boer en tuinder in geval van radioactieve neerslag’. Destijds werd geadviseerd lang houdbaar voedsel in blikken aan te leggen – zoals het beroemde ‘Victoria’ blik met noodrantsoen – en voldoende drinkwater in huis te hebben. Veel mensen bewaarden het boekje netjes in de meterkast of bij andere belangrijke documenten, al werd er laconiek op gereageerd.

Noodpakket 2025

Tegenwoordig adviseert de overheid via de campagne ‘Denk vooruit’ nog steeds een noodpakket, maar dan gericht op moderne crises zoals stroomuitval, watersnood of cyberaanvallen. Het huidige advies: zorg dat u 72 uur (3 dagen) zelfredzaam kunt zijn met onder andere 9 liter water per persoon, lang houdbaar voedsel, een radio op batterijen, zaklamp, EHBO-doos en circa € 70 contant geld per volwassene. Opvallend: de adviezen van nu lijken meer op die van toen dan u zou denken.

Kom langs en herleef het verleden

Tijdens de rondleiding op 7 december kunt u met eigen ogen zien hoe de noodpakketten er destijds uitzagen, ontdekken wat er in de beroemde ‘Wenken’ brochure stond en meer leren over de geschiedenis van de Bescherming Bevolking in Nederland. De gidsen nemen u mee terug naar een tijd waarin schuilen onder de trap een serieus overlevingsadvies was.
Het museum is zondag geopend van 11.00 tot 16.00 uur. De gidsen kijken uit naar uw bezoek!