(video) Welke rol speelde de bunker Grou tijdens de Koude Oorlog?

Grou / Video – Voorlichtingsfilmpjes uit de jaren 50 spreken boekdelen: de angst voor het Rode Gevaar en de Koude Oorlog is groot. Oost en West houden elkaar gevangen in een wapenwedloop. Dat merken we ook in Nederland. Welke rol de bunker in Grou daarin speelde is te zien op kerstavond 24 december bij de NTR-serie Koude Oorlog op NP02 om 22:00 uur. 

Voorlichtingsfilm Bescherming Bevolking. Video: Archief BB Bunker Grou

Amerikaanse gevechtsvliegtuigen beschermen ons tijdens de Koude Oorlog vanuit Soesterberg. Op land is er de IJssellinie, een strikt geheim plan om een groot deel van ons land onder water te zetten als de Russen komen. In de jaren 60 ontstaat twijfel. En protest, bijvoorbeeld tegen het opslaan van atoomwapens. Het blijft uiteindelijk bij dreiging. Oorlog komt er niet. Een oud-militair ziet het zo: ‘In de Koude Oorlog zijn er geen vijandigheden geweest – dankzij de Koude Oorlog.’

Ook op de luchtmachtbasis Leeuwarden werden in die tijd verdachte vliegbewegingen van de Russen door plotsters in de gaten gehouden. Mocht het tot een atoomaanval komen dan konden in de Bunker Bescherming Bevolking in Grou 150 mensen probleemloos lange tijd overleven terwijl ze geheel afgesloten zouden zijn van de buitenwereld.  De schuilplaats was zelfvoorzienend met voedsel, water, stroom en vers gefilterde lucht. 

Binnenkant BB Bunker Grou. Foto: Press4All

Binnenkant BB Bunker Grou. Foto: Press4All

Crisis

In de bunker zou tijdens een crisis of oorlog een ondergronds bestuurscentrum actief worden. In de uitzending van de NTR gaan betrokkenen terug naar de bunkers en in Grou komt oud-dienstplichtige Bert van Manen aan het woord.

Blik van boven op Eiland de Burd met de draaiende Borgmolen. Foto: Press4All

Dreiging nieuwe vaarweg bij De Burd Grou nog steeds reëel

Grou – Onlangs is de problematiek rondom een eventueel nieuw te realiseren vaarweg voor grotere vrachtschepen weer actueel geworden. De FNP stelde vragen over de aankoop van een perceel op de Burd naast het voormalige Trije Hûs. De Polder Hege Warren, Trije Hûs en eiland de Burd zijn namelijk in beeld om een nieuwe vaarweg naar Drachten door te graven.

Varianten

Vooralsnog zijn er twee varianten voor de invulling van het genoemde gebied. “Hierbij geniet de variant Polderaquarel de voorkeur bij veel partijen zoals Grou Breed”, geeft voorzitter Gerard Bouma van Grou Breed aan. Een tweede variant Open en Natuurlijk houdt de optie van een nieuwe vaarweg open.

Watersport bij Grou. Foto: Press4All

Watersport en recreatie bij Grou. Foto: Press4All

Co-creatie

Gerard Bouma: “Ik heb afgelopen jaar namens Grou Breed deelgenomen aan het zogenaamde co-creatieproces Hege Warren. In oktober zijn daarvan de concept resultaten via de website https://toekomsthegewarren.frl/concept-resultaten/ bekend gemaakt. Wij (Grou, De Burd en watersportverenigingen) hebben steeds gepleit voor een optie zonder vaarweg en met behoud van de fietsroute! Daarnaast is kleinschalige watersport en behoud van een gevoelig natuurgebied voor weidevogels belangrijk voor het toerisme en de leefbaarheid nabij Grou.”

Kruidenrijk Grasland De Burd Grou

Kruidenrijk grasland. Foto: Press4All

Polderaquarel

In het alternatief Polderaquarel wordt stapsgewijs toegewerkt naar een polder met bloem- en kruidenrijke graslanden. In ongeveer 10-20 jaar zal het waterpeil stapsgewijs worden opgezet om de vereiste verhoging van de grondwaterstand te bereiken. Het laagste deel van de polder wordt moerasnatuur. Een deel van de polder kan gebruikt worden voor extensieve landbouw. Dit alternatief kan op steun rekenen van o.a. recreatiewoningeigenaren aan het Grytmansrak, buren van de Burd, Grou Breed en andere betrokkenen uit Grou.

Het weidse polderlandschap blijft bestaan en de boer als lokale, agrarisch natuurbeheerder wordt gewaardeerd. Ook weidevogelliefhebbers hebben een voorkeur voor Polderaquarel. Al heeft de Hegewarren op zichzelf niet de kwaliteiten hét nieuwe weidevogelgebied te worden; men ziet kansen het gebied in te zetten voor nieuwe verbindingen, ter versterking van omliggende weidevogelgebieden.

De Burd met invulling natuur. Foto: Press4All

De Burd met invulling natuur en water. Foto: Press4All

Open en Natuurlijk

In dit alternatief krijgt water de hoofdrol. De Hegewarren wordt grotendeels getransformeerd tot moerasnatuur en open water. Het waterpeil wordt verhoogd naar boezempeil, zo zijn er vrijwel geen polderkades meer nodig. Het waterrijke landschap wordt ingezet om de natuur en verschillende vormen van recreatie te versterken. Nieuwe recreatieve vaarverbindingen tussen de Kromme Ee en de Grutte Krite maken dit alternatief ook op regionale schaal interessant.

Er is een variant die uitgaat van enkel lokaal grondverzet en een variant waar meer gegraven wordt om ruimer vaarwater te creëren. Open en Natuurlijk is geliefd bij watersport- en natuurliefhebbers, vanwege de vele kansen voor waterrecreatie en de ontwikkeling van nieuwe natuur. Bestaande natuurwaarden verdwijnen – het gebied zal ingrijpend transformeren – maar daar komen royale kansen voor laagveenontwikkeling voor terug. Recreatie als nieuw perspectief voor het gebied kan op steun rekenen van de deelnemers, al zijn er ook zorgen over toenemende drukte; dit mag niet ten koste gaan van het nieuwe landschap, de rust, de leegte en de natuur.

Binnen dit tweede alternatief blijft echter wel de optie open voor een vaarweg van grote vrachtschepen. Iets wat Grou Breed beslist niet ziet zitten. “Sinds 2018 heb ik de zienswijze van Grou Breed en andere partijen diverse keren onder de aandacht van de provincie gebracht”, vertelt Gerard Bouma.

Trije Hus 2 aangekocht door de Provinsje Fryslan. Foto: Press4All

Het door de provincie aangekocht huis met perceel Trije Hûs 2. Foto: Press4All

Aankoop provinsje

Uit kadastrale gegevens blijkt dat de Provinsje Fryslân vorig jaar juli Trije Hûs 2 voor een bedrag van ruim een half miljoen euro heeft aangekocht. Daarvan is de inschrijving in het Kadaster op 15 juli 2020 vastgelegd. Dit in tegenstelling tot wat gedeputeerde Douwe Hoogland beweert, die in de Leeuwarder Courant laat weten dat de aankoop al enkele jaren geleden gedaan is. “Daar de Provincie Fryslân inmiddels, ondanks dit proces en zonder politieke meerderheid in de Staten, het witte vakantiehuisje heeft aangekocht om daarmee alvast mogelijke bezwaren tegen de beoogde route van de vaarweg te elimineren en ruimte te kopen voor de vaarweg, hebben we gemeend om begin juli 2021 middels een officieel schrijven een krachtig signaal af te geven”, laat Gerard Bouma als toelichting op het proces weten. Hierover was Gerard Bouma in de media al uitgebreid aan het woord.

Noodzaak

Inmiddels wordt er door de Provincie onderzoek gedaan naar ‘nut en noodzaak van de vaarweg’. De besluitvorming over de vaarweg is in de zomer van 2022. In het voorjaar van 2022 zal eerst worden bepaald welke variant voor de Hege Warren de voorkeur krijgt. Namens Grou zal, samen met vele medestanders, weer worden gepleit voor de variant ‘polderaquarel’. Dat is goed voor dit gebied én de dreiging van een vaarweg is dan geweken!

Brief naar de Provinciale staten juli 2021

Geachte leden van Provinciale Staten,

Tot ons oprecht ongenoegen, voelen we ons genoodzaakt om u nog voor het einde van het co-creatieproces Hege Warren, deelgenoot te maken van onze bevindingen. De gebiedsontwikkeling van De Hege Warren is noodzakelijk en vergt weloverwogen keuzes voor de toekomst, daar doen en deden we graag aan mee.

Door de (bestuurlijke) opdracht om hierbij ook een groot kanaal (eufemistich spreekt men van een vaarweg) te plannen, was al reden om te twijfelen over deelname vanuit Grou aan het co-creatieproces. Wij vreesden dat we daardoor in een fuik zouden zwemmen, resulterend in plannen voor zowel gebiedsontwikkeling als de aanleg van een grote vaarweg dwars door druk recreatief vaarwater en nu nog ongerepte natuur.

Nu blijkt dat Provinciaal gemeenschapsgeld is gebruikt om een groot kanaal daadwerkelijk te kunnen aanleggen, heeft ons zeer onaangenaam verrast. Door dit weinig transparante handelen bevestigt de Provincie ons vermoeden en zijn we daadwerkelijk in de fuik terecht gekomen.

Hoewel de Provincie enkele jaren geleden nog sprak van de ontwikkeling van een visie voor een vaarweg voor over 30 jaar en u steeds in meerderheid heeft aangegeven dat deze vaarweg niet reëel is, dreigt nu de gebiedsontwikkeling te worden misbruikt.

Wij uiten u nu reeds deze bevindingen en zullen later (wellicht dit najaar) u wederom benaderen, om er alles aan te doen om dit onzalige plan definitief niet door te laten gaan. Wij gaan er vanuit, dat dan tijdens de bestuurlijke afweging wél sprake zal zijn van het wegen van alle feiten. Daarbij zullen we niet nalaten om dan wel de relevante feiten tegen de investering voor een groot kanaal in te brengen en tevens aandacht te vragen voor zowel een duurzame aanpak als het verantwoord besteden van publieke middelen.

Met vriendelijke groet, 

Gerard Bouma – Voorzitter Grou Breed

 

Carport BB Bunker Grou voor oude brandweerwagen.

(video) Andere Tijden bij BB Bunker in Grou

Grou / Video – Na de grote opknapbeurt van het Magirus-Deutz brandweervoertuig hebben de vrijwilliger van de bunker in Grou niet stilgezeten. De afgelopen tijd is er druk gebouwd aan een carport voor dit bijzondere voertuig van de Bescherming Bevolking. De cameraploeg van Grousters.nl ging op bezoek om het Bunkerjournaal deel 3 op te nemen.

Al met al is het een solide bouwwerk neergezet. Waardoor het oude voertuig beschermd is tegen alle weersinvloeden. Montagemarkt Grou verleende korting op materiaal, waarvoor locatiemanager Roelof van Gelderen dit bedrijf zeer dankbaar is. 

Andere tijden

Ondanks dat het voor veel museums een rustiger tijd is, betekent het niet dat de vrijwilligers van de BB bunker stil zitten. Enige tijd geleden mochten ze meewerken aan een bijzondere documentaire reeks die gemaakt is door de programmamakers van Andere Tijden voor NPO1. Vanaf 24 november wordt daar aandacht besteed aan de Koude Oorlog. Dertig jaar geleden viel namelijk de Sovjet Unie uiteen. De serie bevat vijf delen. Het laatste deel over de BB Bunker Grou wordt op kerstavond 24 december uitgezonden. De mensen van de bunker zijn vereerd dat ze de historie van dit erfgoed uit de Koude Oorlog nu met een groot publiek kunnen delen.

Andere Tijden bij BB Bunker Grou

BB Bunker Grou in de uitzending van Andere Tijden bij NPO1

Oorlogsroute

Komende zaterdag gaan de mannen van de BB Bunker met een fundering aan de slag voor een bijzonder paneel. Een week later zal het paneel, over een bijzonder oorlogsroute, geplaatst worden. Met deze nieuwe route willen naast de BB Bunker, het Titus Brandsma Museum te Bolsward, het Kazemattenmuseum te Kornwerderzand, het Bezoekerscentrum Mar en Klif te Oudemirdum en Museum Warkums Erfskip aandacht geven aan de oorlogen die wij nooit mogen vergeten. Bij al deze musea zal een bord geplaatst worden met een korte omschrijving en een QR-code.