Komt de watertaxi weer terug in Grou?

Grou – Water is het DNA van Grou. Dat staat niet alleen symbool voor de toekomst, zoals ook benoemd in de Dorpsvisie Grou, maar is diep geworteld in het dagelijks leven en de geschiedenis van het dorp. Eén naam is daarbij historisch onlosmakelijk verbonden met vervoer over water: ‘Jan Leistra’ met zijn watertaxi.

De watertaxi als levenslijn

Decennia lang doorkruiste Jan Leistra vrijwel dagelijks de wateren rond Grou. Zijn watertaxi was geen toeristische attractie, maar een levenslijn. Hij vormde een onmisbare schakel tussen Grou en afgelegen gebieden zoals de Burd en Syteburen, die vóór de aanleg van het pontje over het Prinses Margrietkanaal vrijwel volledig geïsoleerd waren.

Het magazine ‘Dit is Friesland’ uit 1965 vertelt dat Leistra dan al 35 jaar actief was op het water rondom Grou. Leistra, die de bijnaam Jan Plof had, kende elk slootje in het merengebied. Hij vervoerde schoolkinderen, boeren en boerinnen, de dokter en de dierenarts, en voer bij bruiloften en begrafenissen. De schoolkinderen werden opgehaald en thuisgebracht met een grote schouw. Daarnaast runde hij een klein werfje, verhuurde hij schouwen en schiphuizen en was hij ook botenverhuurder. Water was zijn werk, maar vooral zijn leven.

Het begon allemaal bescheiden: als jonge jongen kocht hij een oude aanhangmotor voor twaalf en een halve gulden, knapte die op, monteerde hem op zijn schouw en hing er een bordje met het woord ‘Taxi’ aan. Sommigen grinnikten, maar de boeren van de Burd niet. Langzaam maar zeker werd de watertaxi van Leistra een vast en vertrouwd onderdeel van Grou. Op bovenstaande foto zien we het onderkomen van watertaxi Jan Leistra. Hij woonde op de hoek en de Meersweg (vroeger ook wel de Wandelweg genoemd) en de Volmaweg. Tegenwoordig het gebouw van jachtmakelaardij Aqua Marina.

Oorlogsjaren en roemruchte tijden

Ook in de oorlog speelde de watertaxi een bijzondere rol. Onderduikers in het merengebied hielden de boot scherp in de gaten. Wapperde de Friese vlag, dan was alles veilig. Hing de vlag van de Grouwster Watersportvereniging, dan was er iets niet in orde. En als Leistra nodig was, hesen de onderduikers een witte vlag. Het waren roemruchte dagen, die Leistra, als hij dat wilde, tot in detail kon navertellen.

Met de bedijking van de Burd en het afsluiten van enkele sloten, zoals de Borgsloot, verdween een deel van zijn vaargebied. Toch bleef hij betrokken bij het water. Later liet hij de Nea Tocht bouwen, zijn grote trots.

Van verleden naar heden

Met de komst van het pontje raakte de Burd grotendeels uit zijn isolement. Voor Leistra voelde dat deels als broodroof, al bleef hij vooral in de zomer druk met bootverhuur en rondvaarten. Zijn watertaxi had zijn functie vervuld en een onuitwisbare plek ingenomen in de dorpsgeschiedenis.

De terugkeer van het idee

In 2017 keerde het idee van de watertaxi terug in Grou. Anne Tienstra van Tienstra Nautische Dienstverlening introduceerde opnieuw een watertaxi voor toeristen, inwoners van Grou en bewoners van het eiland De Burd. Na een korte onderbreking was de watertaxi in juni 2019 weer in de vaart. Vanaf april was er zelfs een fulltime watertaxi, ook ’s nachts beschikbaar.

Met plaats voor twaalf passagiers en meerdere opstapplaatsen, vooral bij restaurants met steigers, bood de watertaxi bezoekers de kans om Grou vanaf het water te beleven. Een watertaxirit werd gepresenteerd als een ervaring: spectaculair, laagdrempelig en onlosmakelijk verbonden met het dorp. Een paar jaar later strandde het initiatief jammer genoeg.

Een vraag die blijft

Inmiddels staat het idee opnieuw genoemd in de Dorpsvisie Grou, waarin lokale en regionale watertaxi’s worden gezien als onderdeel van bereikbaarheid, recreatie en een levendig dorpscentrum.

Of er weer een vaste watertaxi in Grou komt, is nog de vraag. Maar de geschiedenis laat zien dat het idee diep verankerd is in het dorp. Van Jan Leistra, die met zijn schouw en zijn Taxi-bordje generaties verbond, tot recente initiatieven gericht op toerisme en beleving. Zolang water het hart van Grou blijft, zal ook de watertaxi blijven terugkeren in verhalen, plannen en dromen.